కాలి వేళ్ళకి మట్టెలు, మడమలకి కడియాలు, ముతక వాయిలు చీర, రెండు చేతులకీ ఏవో పచ్చ బొట్లు, ఎర్ర గాజులు, ముఖానికి ఛాయ పసుపు, చెవులకి కమ్మెలు, నుదిటిన పెద్ద రూపాయ కాసంత కుంకుమ బొట్టు, దాని కింద కనిపించి కనిపించని పచ్చ బొట్టు గీత, ముడి వేసిన నెరిసిన జుట్టు, నెత్తిన పెద్ద పూల బుట్టతో నిటారున నిలుచొని పెద్ద పెద్ద అంగలు వేసుకుంటూ 'అమ్మా ! పూలు' అని అరుచుకుంటూ వీధుల వెంట నడిచే ఆవిడ మాకు కేవలం పూల మామ్మ గానే చాలా సంవత్సరాలు తెలుసు. శ్రామిక జీవన విధానానికి, స్వాభిమానానికి నిలువెత్తు రూపం.
ఏ సంవత్సరామో గుర్తు లేదు కానీ ఒక మిట్ట మధ్యాహ్నం నేను అమ్మ ఇంట్లో భోజనాలు చేసి ఏవో పనులు చూసుకుంటున్న సమయం. ఆ మండుటెండలో మా ఇంటికి ఆనుకొని ఉన్న అరుగు మీద బుట్ట పెట్టుకొని, నెత్తి మీద ఉన్న బట్టతో చేసిన మట్టె తీసి మొహం తుడుచుకుంటూ కూర్చుంది, ఆయాస పడుతూ ఈ పూల మామ్మ.
గేట్లో నుండి చూసిన అమ్మ బయటకి వెళ్ళి 'ఏం మామ్మ! నీళ్లేమైనా కావాలా? భోజనం చేశావా?' అని అడిగింది.
ఆవిడేమో బుట్టలో ఉన్న సీమ వెండి డబ్బా, వాడేసిన ప్లాస్టిక్ 'మందు' సీసా లో నీళ్ళు చూపించి, అదో రకంగా 'ఉన్నాయిలెండమ్మా. ఎండగా ఉందని ఇలా కూకున్నాను. ఎల్లిపొమ్మంటే ఎళ్లిపోతాను' అని చటుక్కున లేవపోయింది.
దానికి అమ్మ 'ఎండలో తిరిగుతున్నావాని అడిగాను లే. నీకు కావలసినంత సేపు కూర్చొని వెళ్ళు. ఎంగిల్లు మాత్రం పడేయకు' అని లోపలికి వచ్చి నాతో ఒక సీసా తో fridge నీళ్ళు ఇచ్చి రమ్మంది.
అదీ పూల మామ్మ తో మా మొదటి మాటా మంతి. తరవాత ఎప్పుడో తెలిసింది ఏంటంటే అంతకుముందు వీధిలో ఎవరో వాళ్ళ గోడ దగ్గర ఉన్న చెట్టు కింది సేద తీరుతుంటే అక్కడ నుండి వెళ్లిపోమన్నారట.
అలా మొదలైన పరిచయం, వ్యాపార లావాదేవీల వరకు వచ్చింది. అదే ... అమ్మ పూజలకి మామ్మ రకరకాల పూలు తేవడం, అమ్మ కొనడం. కొన్నేళ్ళకి అమ్మ కానీ, మేము కానీ చెప్పక పోయినా, ఆ మామ్మ బలవంతంగా మాతో ఇంట్లో పూజ బుట్ట తెప్పించి, తన దగ్గర ఉన్న పువ్వులు అందులో పెట్టేసి వెళ్లిపోయేది - ఖరీదు చెప్పకుండానే, ఈ రోజుకి డబ్బులు తీసుకోకుండానే. అంటే తరవాత ఎప్పుడో తీసుకొనేది. అమ్మ పూజ కి మాత్రం పువ్వుల కొరత ఉండేది కాదు. అమ్మ ఎప్పుడూ ఇక్కడ బేరం ఆడటం వినలేదు. ఒకటి రెండు రూపాయిలు ఎక్కువే ఇచ్చేదీ. అలా ఓ రెండు దశాబ్దాలు గడిచాయి.
హఠాత్తుగా అమ్మకి మా మీద కోపం వచ్చి వెళ్ళిపోయింది. కాదు కాదు! పైవాడు తీసుకొని వెళ్ళిపోయాడు. పడుకొండవ రోజు నాడు రెండు పెద్ద సంచీలతో బంతి పువ్వులు, గులాబీలు ఆ అరుగు మీద పెట్టేసి వెళ్ళిపోయింది పూల మామ్మ.
మళ్ళీ నెలకి కనిపించింది. అన్నేళ్ళకి మొదటి సారిగా మా గుమ్మం దాటి లోపలికి వచ్చిన పూల మామ్మ, అమ్మ ఫోటో కి పెట్టమని పెద్ద పెద్ద గులాబీలు నాలుగు కుర్చీ మీద పెట్టింది.
'ఏం మామ్మ. రావడం లేదు ఇటువైపు' అని అడిగితే, 'అమ్మగారు లేకపోతే ఇంకా నా పువ్వులు ఎవలు కొంటారు ఈ వీధిలో' అని అనేసింది తన ముడతలు పడ్డ కళ్ళు గట్టిగా తుడుచుకొని. నాకు, నాన్నకి దుఃఖం ఇంక ఆగలేదు. ఏమనాలో తెలీని స్థితిలో ఉంది పోయాం అమ్మని చూస్తూ, ఏడుస్తూ. ఆ ఎదురుచూపులకే అమ్మని తిరిగి తెచ్చే బలం ఉంటే!?
"పచ్చగా ఎళ్లిపోయింది తల్లి. నిండు కుండే పోనాది. ఇంకా మట్టెట్టుకుని ఏడుపెందుకు బాబు! ఏడవకండి" అనేసి మేమిచ్చిన నోట్లు అక్కడే వదిలేసి వెళ్ళిపోయింది. ఆ మాటల్లో ఎంత భావం ఉందో, ఎంత అనుభవం ఉందో తరవాత ఎప్పటికో కానీ నా బుర్రకి తట్టలేదు. నిజమే! కుండే లేని తరవాత, మట్టె పట్టుకొని ఏడవడం దేనికి?
ఇంకో సంవత్సరానికి రోడ్డు మీదా కనిపించింది మామ్మ. మనిషి చిక్కింది. చీర లో అక్కడక్కడా చిరుగులు. 'ఈ మధ్య ఎక్కడ ఉన్నావ్ మామ్మ. ఎలా ఉన్నావ్?' అని అడిగితే 'ప్రతీ నెలా పింఛను ఇస్తున్నారు రామాలయం కాడ నాకు, మా ఆయనకి. అక్కడి వరకు వస్తున్నాను. అప్పటిలా తిరగలేకపోతున్నాను బాబు. గోరమింట్ స్తలం ఇచ్చింది కొమ్మాదికవతల.' పిల్లలు లేరట మామ్మ కి. అప్పుడే తెలిసింది మాకు ఆ సంగతి. తన చేతిలో డబ్బులు పెడదాం అని చూస్తే, నవ్వేసి వద్దనేసి వెళ్ళిపోయింది ఒక చిన్న పూల బుట్ట పట్టుకొని.
ఇంకో సంవత్సరం గడిచింది. ఇంటికి వెళ్ళినప్పుడు మా ఇంటి మనిషి భాను ని పూల మామ్మ కోసం అడిగా. ఒక నెల ముందే తాను కాలం చేసింది అని చెప్పింది. అప్పుడే తెలిసింది మా పూల మామ్మ పేరు గంగమ్మ అని. ఆ పేరుతో కన్నా తనని పూల మామ్మ గానే తలుచుకుంటాం. అమ్మ కి కూడా తను అలానే తెలుసు.
No comments:
Post a Comment