చిన్నప్పటి ఆటలు, తిరిగిన చోట్లు, చేసిన అల్లరి, ఆట పట్టించే అన్నలు, ఆడమనే చెల్లెళ్ళు, సినిమాలు చూపే బావలు, మూతి ముడుచుకునే మరదళ్ళు, హై స్కూల్ వేషాలు, కాలేజీ విశేషాలు ... జీవితపు పరుగు పందెం లో వీటిని మనం ఎక్కడో జ్ఞాపకాల పొరల్లోకి వదిలేస్తాం. అక్కడ నుండి అవి ఏమవుతాయో, ఎక్కడికి వెళ్లి పోతాయో తెలీదు. అలాంటి నా జ్ఞాపకాలు ఈ తుది లేని పరుగు లో ఎక్కడో మరుగున పడిపోక ముందే, వాటిని సుతారంగా మీటే ప్రయత్నం ఇది.
ఇక్కడ సంవత్సరాల ప్రసక్తి లేదు, ఎందుకంటె అవి నాకు గుర్తు లేవు కనుక. మనుషుల జాబితా కూడా అంత సరి అయినది కాదు. ఈ పరుగు అప్పుడే నా మీద ప్రభావం చూపెడుతోంది మరి. గుర్తున్నంత లో రాస్తా, ఉన్నంత లో చదవండి మరి. అచ్చు తప్పులు ఉంటె కూసంత పెద్ద మనసు చేసుకొని సర్దుకుపొండి.
-- -- -- --
౧౯౮౦ల లో ఏదో ఒక సంవత్సరం. వేసవి సెలవలు. రైల్వే లో పని చేసే చిన్నప్ప మావయ్య ఇంటికి మోహన్ అన్నయ్య, శాంతి అక్క, లత అక్క, రఘు అన్నయ్య, శాంతి (అమ్మలు) దొడ్డమ్మ, శ్రీధర్ దొడ్డమ్మ, అమ్మ, నేను. ఈ గుంపు అంటా పోలో మంటూ ఏదో ట్రైన్ పట్టుకొని బయల్దేరాం. తీరా చూస్తె పిల్లల్లో నాకు, రఘు అన్నయ్య కి టికెట్లు కొనలేదు. మిగిలిన వాళ్ళు అందరు రైల్వే వాళ్ళు మరి. టికెట్ కలెక్టర్ వస్తున్నాడు అంటే మా ఇద్దరి మీదా దుప్పట్లు కప్పి, వాటి ముందు కూర్చుంది పోయారు, 'వాడు వెళ్ళినంత వరకు' కదలకంటి అని caution order వేస్తూ. అస్సలే వేసవి కాలం, అందులో, ఇనుప బెర్తులు కావటం తో ఓపిక పట్టలేని రఘు అన్న 'వాడు వెళ్ళిపోయాడా' అని అరిచాడు. 'లేదు బాబు. ఇక్కడే ఉన్నాను. బయటకి రా' అన్నాడు టికెట్ కలెక్టర్. అమ్మ వాళ్ళు TT కి నచ్చ చెప్పి, రైల్వే పేర్లు చెప్పి పంపించేసారు. ఎప్పటికో titlagarh చేరాం.
గిరి బావ, దేవి అక్క (వొదినలని అక్క అనటం, దొడ్డమ్మ ల ని వాళ్ళ పిల్లల పేర్లు పెట్టి పిలవటం నేనే మొదలు పెట్టాను), కుమారి అత్తా, చిన్నప్ప మావయ్య. రైల్వే quarter . బొగ్గుల పొయ్యి. ఇంటి ముందు పెద్ద పెరడు, బత్తాయి చెట్లు, ఏదో జిగురు చెట్టు. ఇంటి లోగిలి లో పెద్ద నీళ్ళ గోలెం. ఇంట్లో కోహినూర్ టేబుల్ ఫ్యాన్. కర్బుజ పళ్ళు. వేడిని ఫిల్టర్ చేస్తూనే, వేడెక్కించే ఇంటి మీద రేకులు. కొంచం దూరం నడిస్తే కనిపించే రైలు పట్టాలు. వాటిని ఆనుకుని ఉన్న మావయ్య కాబిన్. దాని పక్కనే రైల్వే timber . క్లుప్తంగా ఇది నాకు గుర్తున్న ఇల్లు.
గిరి బావ దగ్గర భూతద్దం, కొన్ని కత్తిరించిన సినిమా ఫిలిం ముక్కలు ఉండేవి. కిటికీ కన్నం నుండి గది లోకి పడుతున్న వెలుతురూ ని ఈ భూతద్దం మీద పడేలా చేసి, ఆ ఫిలిం ముక్కలతో మాకు అందరికి 'సినిమా' వేసే వాడు. మధ్య మధ్య లో తెల్ల గౌన్ వేసుకొని ఉన్న నిర్మా పాప కవరు, lifeboy సబ్బు కవరు ఇంటర్వల్ లో పడేవి. అది అయ్యే టప్పటికి, మావయ్య డ్యూటీ నుండి వస్తు తెచ్చిన మామిడి పళ్ళు, నీళ్ళ గోలెం లో వేస్తె, ఎవరికి ఇష్టం వచ్చి నట్టు వాళ్ళు వాటిని తినే వాళ్ళం, పెరటిలో ఉన్న చెట్ల కింద. చీకటి పడితే మాత్రం మమ్మల్నిబయటకి వేల్లనిచ్చే వాళ్ళు కాదు, చేతబడి, చిల్లంగి భయాల తో. ఒరిస్సా అంటే ఇవే అన్న stamp పడింది అప్పుడే. దేవి అక్క దగ్గర ఒక పడవ బొమ్మ ఉండేది. అందులో చిన్న దీపం పెడితే నీట్లో దాని అంతటదే నడిచేది.ఒక్క మూడు రోజులకి, నాకు సెగగడ్డలు వేసాయి మొహం మీద, మితిమీరిన మామిడిపళ్ళు, ఎండ వేడి వల్లా.
ఒక రోజు, చూసిన సినిమా నే ఎన్ని సార్లు చూస్తాం అనుకున్నారు ఏమో, పెద్ద పిల్లలు (అంటే నేను తప్ప అందరు) మధ్యానం బయటకి వెళ్దాం అనుకున్నారు. గిరి బావ స్కూల్ దగ్గర చీమ చింతకాయల చెట్టు ఉంది, ఆ కాయలు బాగుంటాయి అని చెబితే, అందరూ అక్కడికి వెళ్లాం. యెంత సేపు ఉన్నామో తెలీదు కాని, ఆ చీమ చింతకాయలు మాత్రం బాగానే పోగువేసాం. వస్తునప్పుడు నన్ను శాంతి అక్క ఎత్తుకున్నట్టు గుర్తు మరి. ఈ లోపు ఇంట్లో పిల్లలు ఎక్కడి కి వెళ్ళారో తెలీని పెద్దలు, గాభారా పది వెతకటం మొదలు పెట్టారు. ఒక రెండు గంటలు పోయిన తరవాత వస్తున్న గుంపుని చూసి, మమ్మల్ని ఇంట్లో కి రానిచ్చి, చింతకాయలు తీసుకొని అందరికి ఒక్కటే బాదుడు. పరిగెత్తించి కొట్టటం, తోలు వలిచేయ్యటం అంటే అదేనేమో. సుబ్బరంగా తన్నులు తిన్నమేము అందరం పడుకుంది పోయాం. సాయంత్రం లేచి చూసే సరికి, చింతకాయలు వలచు కుంటూ, తింటూ కనిపించారు పెద్దవాళ్ళు ఆ చెట్ల కింద. దెబ్బలు మాకు. తెచ్చిన చింతకాయలు వాళ్లకి.
అలా టిట్లాగర్హ్ దగ్గర మొదలు పెట్టి , డొంకినవలస, సిగడాం , నెల్లి మర్ల - అలా చిన్నప్ప మావయ్య ఏ ఊరికి ట్రాన్స్ఫర్ కి వెళ్తే ప్రతీ వేసవి సెలవలకి నేను, చెల్లి, మోహన్ అన్నయ్య .. అందరం చేరిపోయే వాళ్ళం. ప్రతీ ఊరి లో ఎదో ఒక అడ్వెంచర్ . నెల్లిమర్ల లో ఐతే ఉదయం 6 నుండి సాయంత్రం 6 వరకు కరెంటు ఉండేది కాదు.. అయినా రోజులు హాయి గా గడిచిపోయేవి. దేవి అక్క ఫంక్షన్ కి గిరి బావ, నేను , మోహన్ అన్నయ్య ఉదయాన్నే పాల కోసం చుట్టూ పక్కల పల్లెటూర్లు అన్నీ చుట్టుముట్టేసాం.
మోహన్ అన్నయ్య ఐరిఫోర్స్ నుండి రిటైర్ అయ్యి, Qatar మెట్రో లో పని చేస్తున్నాడు. గిరి బావ నారాయణ స్కూల్ లో ఉన్నాడు. శాంతి అక్క ఇప్పుడు టీచర్, B Ed చేసింది.
అమెరికా కి వచ్చే ముందు ఇంట్లో బయల్దేరుతున్నాను అనగా మూర్తి అంకుల్ తెచ్చారు ఈ చీమ చింతకాయల్ని. కనిపించిన వాటిని, పలకరిస్తూ మళ్ళీ ఒరిస్సాకి బయల్దేరాను, Circle is complete అనుకుంటూ.
ఇక్కడ సంవత్సరాల ప్రసక్తి లేదు, ఎందుకంటె అవి నాకు గుర్తు లేవు కనుక. మనుషుల జాబితా కూడా అంత సరి అయినది కాదు. ఈ పరుగు అప్పుడే నా మీద ప్రభావం చూపెడుతోంది మరి. గుర్తున్నంత లో రాస్తా, ఉన్నంత లో చదవండి మరి. అచ్చు తప్పులు ఉంటె కూసంత పెద్ద మనసు చేసుకొని సర్దుకుపొండి.
-- -- -- --
౧౯౮౦ల లో ఏదో ఒక సంవత్సరం. వేసవి సెలవలు. రైల్వే లో పని చేసే చిన్నప్ప మావయ్య ఇంటికి మోహన్ అన్నయ్య, శాంతి అక్క, లత అక్క, రఘు అన్నయ్య, శాంతి (అమ్మలు) దొడ్డమ్మ, శ్రీధర్ దొడ్డమ్మ, అమ్మ, నేను. ఈ గుంపు అంటా పోలో మంటూ ఏదో ట్రైన్ పట్టుకొని బయల్దేరాం. తీరా చూస్తె పిల్లల్లో నాకు, రఘు అన్నయ్య కి టికెట్లు కొనలేదు. మిగిలిన వాళ్ళు అందరు రైల్వే వాళ్ళు మరి. టికెట్ కలెక్టర్ వస్తున్నాడు అంటే మా ఇద్దరి మీదా దుప్పట్లు కప్పి, వాటి ముందు కూర్చుంది పోయారు, 'వాడు వెళ్ళినంత వరకు' కదలకంటి అని caution order వేస్తూ. అస్సలే వేసవి కాలం, అందులో, ఇనుప బెర్తులు కావటం తో ఓపిక పట్టలేని రఘు అన్న 'వాడు వెళ్ళిపోయాడా' అని అరిచాడు. 'లేదు బాబు. ఇక్కడే ఉన్నాను. బయటకి రా' అన్నాడు టికెట్ కలెక్టర్. అమ్మ వాళ్ళు TT కి నచ్చ చెప్పి, రైల్వే పేర్లు చెప్పి పంపించేసారు. ఎప్పటికో titlagarh చేరాం.
గిరి బావ, దేవి అక్క (వొదినలని అక్క అనటం, దొడ్డమ్మ ల ని వాళ్ళ పిల్లల పేర్లు పెట్టి పిలవటం నేనే మొదలు పెట్టాను), కుమారి అత్తా, చిన్నప్ప మావయ్య. రైల్వే quarter . బొగ్గుల పొయ్యి. ఇంటి ముందు పెద్ద పెరడు, బత్తాయి చెట్లు, ఏదో జిగురు చెట్టు. ఇంటి లోగిలి లో పెద్ద నీళ్ళ గోలెం. ఇంట్లో కోహినూర్ టేబుల్ ఫ్యాన్. కర్బుజ పళ్ళు. వేడిని ఫిల్టర్ చేస్తూనే, వేడెక్కించే ఇంటి మీద రేకులు. కొంచం దూరం నడిస్తే కనిపించే రైలు పట్టాలు. వాటిని ఆనుకుని ఉన్న మావయ్య కాబిన్. దాని పక్కనే రైల్వే timber . క్లుప్తంగా ఇది నాకు గుర్తున్న ఇల్లు.
గిరి బావ దగ్గర భూతద్దం, కొన్ని కత్తిరించిన సినిమా ఫిలిం ముక్కలు ఉండేవి. కిటికీ కన్నం నుండి గది లోకి పడుతున్న వెలుతురూ ని ఈ భూతద్దం మీద పడేలా చేసి, ఆ ఫిలిం ముక్కలతో మాకు అందరికి 'సినిమా' వేసే వాడు. మధ్య మధ్య లో తెల్ల గౌన్ వేసుకొని ఉన్న నిర్మా పాప కవరు, lifeboy సబ్బు కవరు ఇంటర్వల్ లో పడేవి. అది అయ్యే టప్పటికి, మావయ్య డ్యూటీ నుండి వస్తు తెచ్చిన మామిడి పళ్ళు, నీళ్ళ గోలెం లో వేస్తె, ఎవరికి ఇష్టం వచ్చి నట్టు వాళ్ళు వాటిని తినే వాళ్ళం, పెరటిలో ఉన్న చెట్ల కింద. చీకటి పడితే మాత్రం మమ్మల్నిబయటకి వేల్లనిచ్చే వాళ్ళు కాదు, చేతబడి, చిల్లంగి భయాల తో. ఒరిస్సా అంటే ఇవే అన్న stamp పడింది అప్పుడే. దేవి అక్క దగ్గర ఒక పడవ బొమ్మ ఉండేది. అందులో చిన్న దీపం పెడితే నీట్లో దాని అంతటదే నడిచేది.ఒక్క మూడు రోజులకి, నాకు సెగగడ్డలు వేసాయి మొహం మీద, మితిమీరిన మామిడిపళ్ళు, ఎండ వేడి వల్లా.
ఒక రోజు, చూసిన సినిమా నే ఎన్ని సార్లు చూస్తాం అనుకున్నారు ఏమో, పెద్ద పిల్లలు (అంటే నేను తప్ప అందరు) మధ్యానం బయటకి వెళ్దాం అనుకున్నారు. గిరి బావ స్కూల్ దగ్గర చీమ చింతకాయల చెట్టు ఉంది, ఆ కాయలు బాగుంటాయి అని చెబితే, అందరూ అక్కడికి వెళ్లాం. యెంత సేపు ఉన్నామో తెలీదు కాని, ఆ చీమ చింతకాయలు మాత్రం బాగానే పోగువేసాం. వస్తునప్పుడు నన్ను శాంతి అక్క ఎత్తుకున్నట్టు గుర్తు మరి. ఈ లోపు ఇంట్లో పిల్లలు ఎక్కడి కి వెళ్ళారో తెలీని పెద్దలు, గాభారా పది వెతకటం మొదలు పెట్టారు. ఒక రెండు గంటలు పోయిన తరవాత వస్తున్న గుంపుని చూసి, మమ్మల్ని ఇంట్లో కి రానిచ్చి, చింతకాయలు తీసుకొని అందరికి ఒక్కటే బాదుడు. పరిగెత్తించి కొట్టటం, తోలు వలిచేయ్యటం అంటే అదేనేమో. సుబ్బరంగా తన్నులు తిన్నమేము అందరం పడుకుంది పోయాం. సాయంత్రం లేచి చూసే సరికి, చింతకాయలు వలచు కుంటూ, తింటూ కనిపించారు పెద్దవాళ్ళు ఆ చెట్ల కింద. దెబ్బలు మాకు. తెచ్చిన చింతకాయలు వాళ్లకి.
అలా టిట్లాగర్హ్ దగ్గర మొదలు పెట్టి , డొంకినవలస, సిగడాం , నెల్లి మర్ల - అలా చిన్నప్ప మావయ్య ఏ ఊరికి ట్రాన్స్ఫర్ కి వెళ్తే ప్రతీ వేసవి సెలవలకి నేను, చెల్లి, మోహన్ అన్నయ్య .. అందరం చేరిపోయే వాళ్ళం. ప్రతీ ఊరి లో ఎదో ఒక అడ్వెంచర్ . నెల్లిమర్ల లో ఐతే ఉదయం 6 నుండి సాయంత్రం 6 వరకు కరెంటు ఉండేది కాదు.. అయినా రోజులు హాయి గా గడిచిపోయేవి. దేవి అక్క ఫంక్షన్ కి గిరి బావ, నేను , మోహన్ అన్నయ్య ఉదయాన్నే పాల కోసం చుట్టూ పక్కల పల్లెటూర్లు అన్నీ చుట్టుముట్టేసాం.
మోహన్ అన్నయ్య ఐరిఫోర్స్ నుండి రిటైర్ అయ్యి, Qatar మెట్రో లో పని చేస్తున్నాడు. గిరి బావ నారాయణ స్కూల్ లో ఉన్నాడు. శాంతి అక్క ఇప్పుడు టీచర్, B Ed చేసింది.
అమెరికా కి వచ్చే ముందు ఇంట్లో బయల్దేరుతున్నాను అనగా మూర్తి అంకుల్ తెచ్చారు ఈ చీమ చింతకాయల్ని. కనిపించిన వాటిని, పలకరిస్తూ మళ్ళీ ఒరిస్సాకి బయల్దేరాను, Circle is complete అనుకుంటూ.